რომელი ფილმების თარგმნა შეიძლება

ფილმის შემოწმება

აქვს თუ არა ფილმს ღია ლიცენზია?

დიახ: CC0, CC BY ან CC BY-SA დიახ, მაგრამ NonCommercial (NC) ან NoDerivatives (ND) არა, ან არ ვიცი

გარდაიცვალა თუ არა ფილმის ყველა ავტორი 1955 წელს ან უფრო ადრე?

ფილმის ავტორები არიან დამდგმელი რეჟისორი, სცენარის ავტორი, დიალოგების ავტორი და ფილმისთვის სპეციალურად შექმნილი მუსიკის ავტორი.¹

დიახ არა არ ვიცი

განაცხადა თუ არა უფლებების მფლობელმა თანხმობა წერილობით?

დიახ არა

რატომ არის ნებართვა მნიშვნელოვანი

საქართველოს კანონის მიხედვით, ნაწარმოების თარგმნის განსაკუთრებული უფლება მის ავტორს ეკუთვნის.¹ იგივე უფლებას ითვალისწინებს ბერნის კონვენცია — საავტორო უფლებების საერთაშორისო ხელშეკრულება.⁴ სუბტიტრების ფაილი ფილმის დიალოგების თარგმანია, ამიტომ მის გამოსაქვეყნებლად თარგმნის უფლებაა საჭირო.

ფილმის ავტორები არიან მისი დამდგმელი რეჟისორი, სცენარის ავტორი, დიალოგების ავტორი და ფილმისთვის სპეციალურად შექმნილი მუსიკის ავტორი.¹

საზოგადოებრივი საკუთრება

საქართველოში საავტორო უფლება მოქმედებს ავტორის სიცოცხლეში და მისი გარდაცვალებიდან 70 წლის განმავლობაში. ფილმისთვის 70 წელი აითვლება ბოლო ცოცხალი ავტორის გარდაცვალებიდან, მომდევნო წლის 1 იანვრიდან. ამის შემდეგ ნაწარმოების გამოყენება ნებისმიერს შეუძლია, ჰონორარის გადახდის გარეშე.¹

2026 წელს ეს ნიშნავს: ფილმი საქართველოში საზოგადოებრივ საკუთრებაშია, თუ მისი ყველა ავტორი 1955 წელს ან უფრო ადრე გარდაიცვალა. ყოველი ახალი წელი ამ ზღვარს ერთი წლით წინ წევს.

წესები ქვეყნების მიხედვით განსხვავდება. მაგალითად, აშშ-ში 1930 წელს ან უფრო ადრე გამოქვეყნებული ფილმები უკვე საზოგადოებრივ საკუთრებაშია, მიუხედავად იმისა, როდის გარდაიცვალნენ მათი ავტორები.⁵ პროექტი ქართულ წესს მისდევს.

ღია ლიცენზიები

Creative Commons-ის ლიცენზიით ავტორები გამოყენების გარკვეულ ფორმებს წინასწარ ნებას რთავენ. CC BY და CC BY-SA ლიცენზიები თარგმნის ნებას იძლევა, ავტორის მითითებით.^2,3 CC BY-SA ლიცენზია თარგმანს „ადაპტირებულ მასალად“ მიიჩნევს.³

• მიიღება: CC0, CC BY და CC BY-SA.
• არ მიიღება: ND (NoDerivatives) ლიცენზიები, რომლებიც შეცვლილი მასალის გავრცელების ნებას არ იძლევა,⁶ და NC (NonCommercial) ლიცენზიები, რომლებიც პროექტის CC BY-SA ლიცენზიას ეწინააღმდეგება.

კარგი მაგალითია Blender Foundation-ის მოკლემეტრაჟიანი ფილმები: Tears of Steel და Sintel CC BY 3.0 ლიცენზიით ვრცელდება, Elephants Dream კი — CC BY 2.5-ით.^7,8,9 ღია პროექტები

ნებართვის თხოვნა

ფილმების უმეტესობისთვის, მათ შორის ქართული ფილმების უმეტესობისთვის, ჯერ უფლებების მფლობელის თანხმობაა საჭირო. ეს შეიძლება იყოს სტუდია, დისტრიბუტორი, საქართველოს ეროვნული კინოცენტრი ან რეჟისორის მემკვიდრეები. დაწერეთ მარტივად და პასუხი შეინახეთ.

წერილის კოპირება

იგივე წერილი ინგლისურად ამ გვერდის ინგლისურ ვერსიაზეა.

თუ უფლებების მფლობელი ხართ

თუ ამ საიტზე გამოქვეყნებული სუბტიტრები ეხება ფილმს, რომლის უფლებებიც თქვენ გეკუთვნით, და ამაზე თანხმობა არ განგიცხადებიათ, დაწერეთ მისამართზე translation@foundation.ge. როგორ განიხილება წაშლის მოთხოვნა

საიდან არის ეს ინფორმაცია

1. საქართველოს პარლამენტი (1999). საქართველოს კანონი „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“, მუხლები 15, 18, 31, 32 და 34 (კონსოლიდირებული ვერსია).
2. Creative Commons. Attribution 4.0 International (CC BY 4.0).
3. Creative Commons. Attribution-ShareAlike 4.0 International (CC BY-SA 4.0); იურიდიული ტექსტი, პირველი ნაწილი: „ადაპტირებული მასალა“ თარგმანსაც მოიცავს (ინგლისურ ენაზე).
4. ინტელექტუალური საკუთრების მსოფლიო ორგანიზაცია. ბერნის კონვენცია ლიტერატურული და მხატვრული ნაწარმოებების დაცვის შესახებ, მე-8 მუხლი: თარგმნის უფლება (ინგლისურ ენაზე).
5. Duke Center for the Study of the Public Domain. „Public Domain Day 2026“ (ინგლისურ ენაზე).
6. Creative Commons. Attribution-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-ND 4.0).
7. Blender Foundation. „Tears of Steel: About“ (2012; ინგლისურ ენაზე).
8. Blender Foundation. „Sintel: About“ (2010; ინგლისურ ენაზე).
9. Blender Foundation. „Elephants Dream“ (Orange Open Movie Project, 2006; ინგლისურ ენაზე).